KONINKRIJK
Blijkens art. 3, lid 1, van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden is de regeling van het wapen en de vlag van het Koninkrijk (casu quo de Koning) een aangelegenheid van het Koninkrijk. In de praktijk worden de wapens en vlaggen van de leden van het koninklijk huis bij koninklijk besluit (K.B.) vastgesteld. De voorbereiding vindt plaats in samenwerking met de Hoge Raad van Adel, alwaar de originele tekeningen blijven berusten. De kleuren van de Nederlandse vlag zijn (opnieuw) vastgesteld bij K.B. van 19 februari 1937, nr. 93. De koninklijke standaard is (opnieuw) vastgesteld bij K.B. van 27 augustus 1908 (Stb. 291). De laatste koninklijke onderscheidingsvlag werd verleend aan prinses Laurentien bij K.B. van 15 januari 2003 (Stb. 36). In samenwerking met Shipmate Vlag Productie b.v. te Vlaardingen ontwierp de Hoge Raad van Adel een kleurenaffiche met de onderscheidingsvlaggen van de (huidige) leden van het koninklijk huis. Raadpleeg voor bestellingen: www.shipmate.nl Literatuur: T. van der Laars, Wapens, vlaggen en zegels van Nederland. Amsterdam 1913; [O. Schutte], Wapens, vlaggen en onderscheidingsvlaggen, in: De Ned. Leeuw 99 (1982), k. 468-474.
PUBLIEKRECHTELIJKE LICHAMEN
Vlaggen van publiekrechtelijke lichamen worden door de besturen van deze lichamen vastgesteld. Bij rondschrijven namens de minister van Binnenlandse Zaken, d.d. 30 april 1948 (Afd. B.B., nr. 2503) aan de colleges van Gedeputeerde Staten, werd verzocht advies in te winnen bij de Hoge Raad van Adel alvorens over te gaan tot het instellen van een provinciale vlag. Soortgelijke verzoeken werden tot de provincies gericht betreffende de vlaggen van gemeenten en waterschappen, respectievelijk op 29 juni 1957 (Afd. B.B., nr. 20836) en 12 april 1961 (Afd. B.B., nr. B61/836). De Hoge Raad van Adel houdt een vlaggenregister bij, waarin behalve de beschrijving en de ingekleurde tekening van de vlag ook een afschrift van het bestuursbesluit is opgenomen. Een ministerieel schrijven aan de colleges van Gedeputeerde Staten, d.d. 16 juli 1970 (Afd. B.B., nr. B70/1717) deed een dringend beroep om gemeenten en waterschappen te verzoeken hun vlaggendocumentatie aan de Raad ter beschikking te stellen. De inventarisatie, die hiervan het gevolg was, resulteerde in een (inmiddels verouderde) Systematische index op de vlaggen der publiekrechtelijke lichamen, Hoge Raad van Adel, ’s-Gravenhage 1981. Voor een goed overzicht van alle gemeentevlaggen, zie: www.shipmate.nl/gemeente.htm
